News from Deepak Sir

विधी संघर्ष बालक (Child in Conflict with Law) म्हणजे अशी १८ वर्षांखालील व्यक्ती (मुल किंवा मुलगी), ज्यांच्याकडून कायद्याचे उल्लंघन करणारे कृत्य घडले आहे। कायद्यानुसार, मूल जन्मतः गुन्हेगार नसते तर विशिष्ट परिस्थितीमुळे किंवा मानसिक अपरिपक्वतेमुळे त्यांच्या हातून गुन्हे घडतात, त्यामुळे त्यांना 'बालगुन्हेगार' न म्हणता 'विधी संघर्षग्रस्त बालक' म्हटले जाते。या संदर्भातील मुख्य बाबी खालीलप्रमाणे आहेत:कायद्याची तरतूद: भारतात बाल न्याय (मुलांचे संरक्षण आणि काळजी) अधिनियम, २०१५ (Juvenile Justice Act) अंतर्गत अशा मुलांना हाताळले जाते।शिक्षा नाही तर सुधारणा: या कायद्याचा मुख्य उद्देश मुलांना शिक्षा देणे नसून, त्यांचे समुपदेशन करणे, त्यांना शिक्षण देणे आणि त्यांचे पुनर्वसन करून त्यांना चांगल्या मार्गावर आणणे हा असतो।विशेष व्यवस्था: अशा मुलांना प्रौढ गुन्हेगारांप्रमाणे पोलीस कोठडीत किंवा सामान्य तुरुंगात ठेवले जात नाही। त्यांना बाल सुधारगृह (Observation Homes) किंवा विशेष गृहांमध्ये ठेवले जाते।कारणे: गरिबी, व्यसन, पालकांचे दुर्लक्ष, गुन्हेगारी पार्श्वभूमीचा परिसर किंवा वाईट संगत यांसारख्या अनेक सामाजिक आणि मानसिक कारणांमुळे मुले या विळख्यात सापडतात।अशा बालकांच्या हक्कांचे रक्षण करण्यासाठी आणि त्यांना मुख्य प्रवाहात परत आणण्यासाठी बाल न्याय यंत्रणा (Juvenile Justice Board) कार्यरत असते।